Proje Adı: APERTA
Tasarım: Studyo Zon
Türü: Ulusal Yarışma
Düzenleyen: ÇEİS (Çimento Endüstrisi İşverenleri Sendikası)
Proje Yılı: Mart 2021
‘Betona Yaklaşım’
Beton tüm yapılı çevrede en çok kullanılan yapı malzemesi olmasına karşın negatif bir imaja sahiptir. Sahip olduğu bu imaj sebebiyle potansiyelleri, estetik yapısı, öz görüntüsü geri planda kalmaktadır. Fazlaca kullanılan beton aynı zamanda gizlenen, üstü örtülen bir malzemedir. Betondan inşa edilen yapılar farklı malzemeler ile kaplanmakta ancak bu kaplanmış yapı çevreleri dahi ‘betonlaşmış’ olarak anılmaktadır
Tasarımın temel amacı; betonun kendine has dokusunu kullanıcılara gösterirken ‘betonlaşmış’ bir alanın alışılmışın aksine kentli için bir nefes alam, dinlenme, buluşma, eğlenme, sosyalleşme ve kültür-sanat mekanı olabileceğini de göstermektir.
‘Alana Yaklaşım’
Beton bir yapının kamusal ve açık alan kullanım potansiyellerini gösterirken, yaşanan işlev değişikliğinden ötürü kimliğini kaybetmeye başlamış alanın da yeniden kente kazandırılması amaçlandı.
Kent belleğinde yer etmiş, alanın eski kullanımı olan Otogar’ın alana sağladığı ancak yıkılmasından sonra kaybolan işlevlerin ve canlılığın geri kazanılması hedeflendi.
Eski kullanım alışkanlıklarının sürekliliğinin sağlanması için cadde hattı; ticaret, yeşil alan ve yayaya ayrılırken, bu hattın arkası kamusal aktivite alanları olarak tasarlandı.
‘Çalışma Alanı’
2015 yılına kadar Manisa Otogarının bulunduğu çalışma alanı, eski yoğunluğuna sahip olmasa da halen yaya hareketliliğinin yoğun olduğu bir alandır.
Alanın kuzeyindeki İzmir-Akhisar Otoyolu’nu geçen üst geçit, güneyindeki Eski Garaj Otobüs Durağı, doğusundaki pazaryeri ve güneyinde başlayan kentsel yeşil aks alandaki yaya akışının en önemli kaynaklarındandır.
Otoyol üzerindeki duraklara ulaşmak için güney yönünden(kent merkezi yönü) gelen yayalar, alanı geçiş noktası olarak kullanmaktadır.
‘Yayanın Yönlendirilmesi’
Yere canlılık, hareket, işlev çeşitliliği ve yoğun yaya sirkülasyonu sağlayan Otogar işlevinin son bulmasıyla tüm cazibesini yitirerek atıl kalan ve insan ölçeğini kaybederek büyük bir boşluğa dönüşen bu alan için üretilen tasarımın temel çıkış noktası, bu büyük boşlukta yayayı ulaşmak istediği noktaya en kısa şekilde yönlendirmek ve ona çeşitli işlevler için kullanabileceği mekan alternatiflerini sunmaktır. Bu bağlamda mevcut duraklar ve pazar yeri röper alınarak ana yaya aksları belirlendi.
‘Ana İşlevlerin Belirlenmesi’
Güneyden gelen yeşil aksın devamlılığını sağlamak amacıyla pazar yeriyle ilişkili büyük bir kamusal yeşil alan önerildi.
Kent belleğinde yer etmiş eski ticaret aksında ticaret işlevinin yeniden oluşması önerildi.
Ticaret hattının arkasında ve ana yaya akslarının kenarlarında kalan alanlar, kamusal aktivite alanları olarak işlevlendirildi. Alternatif mekan kullanımları için yapılaşmanın bu alanda olması önerildi.
‘Yapı Alanının Oluşumu-1. Aşama’
Çalışma alanının çevresinde hakim olan avlu tipi bitişik nizam karakteristik yapılaşma dokusu referans alındı.
Belirlenen yapı hattının, ana yaya akslarında sokak etkisini güçlendirmesi ile yayaların yönlendirilmesine de katkı sağlayacağı öngörüldü.
‘Yapı Alanının Oluşumu-2. Aşama’
Avlunun aktif kullanımı için yapı hatlarında boşluklar açıldı.
Yapı hattının oluşumunda, beton modüller kullanıldı. Beton modüllerin çevre dokudaki yapıları temsil etmesi amaçlandı. Bu yaklaşım ile, kentlinin ‘betonlaşmış’ olarak nitelendirdiği çevresinden bir parçanın betona farklı bir yaklaşımla uyarlanarak yeniden kentliye sunulması amaçlandı.
‘Sonuç’
Tasarlanan beton odüllerin yerleşiminde yapılan ileri-geri çekmeler ile yaya akslarında hareketlilik sağlandı. Avlu köşeleri ana giriş noktaları olarak belirlendi.
Mevcut Eski Garaj Durağı korunarak yerine beton durak modülü önerildi. Durak ile üst geçit aksı alandaki ana yaya aksı olduğundan durak alanı odak noktası olarak tasarlandı.
